Inicjatorem Rzeszowskiej Pielgrzymki na Jasną Górę jest Ksiądz Franciszek Rząsa, który 1973 roku po raz pierwszy wyruszył na pątniczy szlak w Pielgrzymce Warszawskiej, pielgrzymując w niej przez kolejne trzy lata. Już w roku 1976 wśród pielgrzymów warszawskich znajdowała się grupa rzeszowskich studentów z Akademii Rolniczej, którzy wraz ze swoim duszpasterzem – Ks. Franciszkiem, Ks. Eugeniuszem Królikiem i kilkoma klerykami Seminarium Przemyskiego, podążali w piętnastej grupie młodzieżowej. Wówczas zrodziła się Ks. Rząsie myśl: dlaczego dojeżdżać do Warszawy, by pielgrzymować, skoro można z Rzeszowa.

Decydującym momentem, który wpłynął ma pielgrzymowanie z Rzeszowa było osobiste przeżycie jednego z pielgrzymów – Wiesława Słowika. Złożył on osobisty ślub, iż w zamian za możliwość spotkania po powrocie z pielgrzymki chorej mamy uda się do Matki Jasnogórskiej raz jeszcze, nawet z samego Rzeszowa. Przypomniały się wówczas pragnienia Ks. Franciszka o pielgrzymowaniu z Rzeszowa. W taki sposób tych dwóch niestrudzonych Pielgrzymów wyruszyło 16 sierpnia, by po dziewięciu dniach samodzielnej wędrówki dotrzeć na Jasną Górę 25 sierpnia. Wówczas na Apelu Jasnogórskim powitano, jak wspomina Ks. Franciszek, Pielgrzymkę z Rzeszowa. Dwaj pątnicy wyznaczyli przy okazji trasę Rzeszowskiej Pielgrzymki: Rzeszów - Bratkowice - Czarna - Ocieka - Przecław - Łączki Brzeskie - Radomyśl - Dulcza Wielka - Szczucin - Brzystków - Nowy Korczyn - Wiślica - Nieprowice - Chroberz - Młodzawy - Michałów - Nawarzyce - Wodzisław - Sędziszów - Słupia - Wywła - Szczekociny - Nakło - Lelów - Bystrzanowice - Janów - Olsztyn - Częstochowa   

W 1978 roku, 5 sierpnia po raz pierwszy spod Rzeszowskiej Fary wyruszyła zorganizowana grupa licząca 186 pątników. 13 sierpnia dołączyła ona na Górze św. Anny pod Mostowem do Pieszej Pielgrzymki Warszawskiej, aby w następnym dniu razem wejść na Jasną Górę. Połączenie z grupą warszawską spowodowało jednak zatarcie odrębności pielgrzymki z Rzeszowa. Wówczas zdecydowano, że w przyszłości wejście na Jasną Górę będzie odbywać się osobno.

Organizator – Ks. Rząsa, wspomina wielkie zaangażowanie pierwszych pielgrzymujących, którzy mimo spartańskich warunków głęboko przeżyli podążanie do Matki Bożej. Stąd Ksiądz Franciszek pragnął, by ten trud owocował w trakcie roku formacją maryjną, aby pielgrzymka była szkołą życia duchowego i religijnego.

W Drugiej Pielgrzymce Rzeszowskiej wzięło udział już ok. 600 pątników, których ze względów praktycznych podzielono na dwie grupy – Marii i Maksymiliana. Szybko się ona rozrastała: w trzeciej Pieszej Pielgrzymce Rzeszowskiej uczestniczyło - 1200, potem 2500, 4800 osób, a w 1991 r. nawet 5300. Od roku 1997 pielgrzymka ta liczy ok. 3200 pątników.  W związku ze wzrostem liczby pątników wynikła konieczność tworzenia nowych grup. W III PPRz utworzono grupy: Jadwiga, Stanisław i Jan. W IV i V PPRz dołączyły grypy: Wojciech, Jacek, Kazimierz i Szymon. W latach 1983 – 1996 powstały: Albert, Rafał, Urszula, Józef, Andrzej, Barbara. W 1997 roku powstała grupa Karolina, a rok później: Kinga i Józef Sebastian.

Od samego początku w Pielgrzymce Rzeszowskiej brały udział osoby zarówno
z terenu Diecezji Przemyskiej, jak i z innych diecezji. W pierwszych latach najliczniejszą grupę stanowili pielgrzymi z Diecezji Tarnowskiej i ci, którzy dołączali się na terenie Diecezji Kieleckiej i Częstochowskiej. Rozwój pielgrzymki zaowocował grupami podążającymi na Jasną Górę już nie z Rzeszowa lecz z innych miast regionu: Tarnowa, Stalowej Woli i Przemyśla. Po wyodrębnieniu status pielgrzymki diecezjalnej w 1983 roku uzyskała grupa tarnowska. W ten sposób Pielgrzymka Rzeszowska stała się matką kolejnych pielgrzymek na Jasną Górę.

Po reorganizacji administracyjnej diecezji polskich w 1992 roku wszystkie pielgrzymki z południowo - wschodniej Polski reprezentują trzy diecezje: Rzeszowską, Przemyską i Sandomierską.

Trasa Pielgrzymki Rzeszowskiej wiedzie przez cztery diecezje: rzeszowską, tarnowską, kielecką i częstochowską. Pielgrzymka każdego roku rozpoczyna się  4 sierpnia rano, uroczystą Mszą św. celebrowaną przez Ks. Biskupa Ordynariusza Kazimierza Górnego
i Ks. Biskupa Edwarda Białogłowskiego oraz licznych kapłanów. Tradycją jest, że w czasie tej Eucharystii kilka par przyjmuje sakrament małżeństwa. Następnie pielgrzymi wyruszają  w drogę, by w ciągu 10 dni przejść ponad 300 km. Na Jasną Górę docierają 13 sierpnia około 10.30. Po powitaniu odbywa się Msza św. na wałach. Pątnikom od wielu lat przewodzi na szlaku Ks. Biskup Edward Białogłowski.

Na podstawie wywiadu z ks. Franciszkiem Rząsą.